Vejetaryenlik ve Veganlık: Çocuklar Üzerindeki Etkileri Nelerdir?

Son yıllarda bitki bazlı beslenmeye olan ilgi arttı. İnsanların vejetaryen veya vegan beslenmeye yönelmesinin nedenlerinden biri de sağlık endişeleridir. Birçok beslenme rehberi, mümkün olduğunca çok bitki bazlı gıda tüketilmesini önermektedir .

Bitki bazlı beslenmenin etkileri öncelikle yetişkinlerde incelenmiştir. Vejetaryenlik ve veganlığın kardiyovasküler hastalık riskini azalttığı , ancak bitki bazlı besinlerin kalsiyum içeriği düşük olduğundan kırık riskini artırdığı bilinmektedir. Ancak, çocuklarda beslenmeden tüm besin gruplarını çıkarmanın olası yan etkileri yeterince anlaşılmamıştır.

Yeni çalışmaya 5 ila 10 yaşları arasında 187 sağlıklı çocuk katıldı. Bunlardan 60'ı vejetaryen, 50'si vegan ve 70'i her türlü besini tüketiyordu (kontrol grubu). Hepsi bir yıldan uzun süre bu diyetleri uyguladı. Beslenme düzenlerini belirlemek için ebeveynler, çocuklarının besin alımlarının ayrıntılı kayıtlarını iki hafta boyunca tuttu.

Çalışma, yalnızca bitki bazlı gıdalarla beslenen çocukların kardiyovasküler sağlık göstergelerinin (vücut ağırlığı, kan lipit ve glikoz seviyeleri ve diğerleri) önemli ölçüde daha iyi olduğunu ortaya koydu. Özellikle, vegan beslenme, et yiyenlere kıyasla kandaki düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL) kolesterol seviyelerinde %25'lik bir azalma ile ilişkilendirildi.

Aynı zamanda, bilim insanları için beklenmedik bir şekilde, vejetaryen beslenen çocukların kardiyovasküler sağlık profili, her türlü besini tüketen çocuklara benzerdi. Veganlara kıyasla, kanlarında açlık glikozu, çok düşük yoğunluklu lipoproteinler ve trigliserit seviyeleri daha yüksekti.

"İlk başta vejetaryen çocuklarda görülen bu kardiyovasküler sağlık profili bizi şaşırttı, ancak beslenme düzenlerine dair veriler, veganlara kıyasla daha az sağlıklı lif ve şeker içeren işlenmiş vejetaryen yiyecekler tükettiklerini gösterdi. Sadece bitki bazlı beslenmenin yeterli olmadığını görüyoruz; aynı zamanda sağlıklı gıda seçimleri de yapmamız gerekiyor," diyor Varşova'daki University College London ve Memorial Çocuk Sağlığı Enstitüsü'nde profesör ve çalışmanın ortak yazarı Małgorzata Desmond.

Vegan çocukların diğer diyetlerle beslenen çocuklara göre ortalama 3 santimetre daha kısa olduğu, B12 vitamini eksikliğine daha fazla maruz kaldıkları ve kemik mineral içeriklerinin yüzde 4-6 daha düşük olduğu görüldü.

Bilim insanları, vegan beslenmenin B12 ve D vitaminleri ile kalsiyum açısından daha düşük olduğunu belirtiyor. Bu, gözlemlenen gelişimsel farklılıkları açıklayabilir. Ancak çalışmanın yazarları, bu eksikliklerin, bu besinleri içeren besin takviyelerinin bilinçli kullanımıyla telafi edilebileceğine inanıyor.

Yazarlar, açıklanan sorunların (vitamin eksiklikleri, düşük kemik mineral yoğunluğu ve kısa boy) yetişkinlikte de devam edip etmediğinin ve gelecekteki sağlığı etkileyip etkilemeyeceğinin henüz bilinmediğini belirtiyor. Vegan beslenmenin neden olup olmadığını belirlemek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç var.