Waarom je geen hortensia in je tuin moet planten

Een klassieke boerenhortensia, sierlijke pluimhortensia of de imposante ‘Annabelle’ – we lijken geen genoeg van deze tuinfavoriet te krijgen. Maar is die populariteit wel terecht? Er kleven namelijk ook flinke nadelen aan de hortensia.

Lees verder onder de advertentie

Wie door een gemiddelde woonwijk wandelt, kan er niet omheen: de Hydrangea ofwel hortensia. De enorme bloemhoofden in roze, blauw of wit vullen je border al snel goed op. Maar voordat je naar de kweker of het tuincentrum rijdt, is het wel zo eerlijk om óók de nadelen van de hortensia te belichten. Want deze plant is niet voor elke tuin – of elke tuinier – de beste match.

Dit zijn de belangrijkste redenen om géén hortensia in je tuin te planten:

De naam zegt het eigenlijk al: in Hydrangea zit het Griekse woord ‘hydro’, wat water betekent. Deze dame drinkt graag een flinke slok water om overeind te blijven – zeker als ze in de volle zon staat. En dat in een tijd waarin we steeds vaker te maken krijgen met extreem droge zomers (en misschien zelfs sproeiverboden). Wil je zuinig zijn met water, dan is deze ‘dorstige diva’ eigenlijk een blok aan je been. Beter kies je planten die goed tegen zon en droogte kunnen.

Wat wij vaak aanzien voor de bloemblaadjes van de hortensia, zijn in werkelijkheid grote kelkbladeren. Veel populaire tuinhortensia’s zijn zo doorgekweekt dat ze bijna uitsluitend uit deze gekleurde schermen bestaan. Het nadeel? Deze zijn steriel. Ze dienen enkel als ‘reclamebord’ om (wilde) bijen en vlinders te lokken, maar bieden geen stuifmeel of nectar.

Wil je de natuur een handje helpen en zorgen voor meer biodiversiteit, dan kun je beter kiezen voor een andere (inheemse) struik.

Niets is zo frustrerend als een plant die het hele jaar door ruimte inneemt, maar als puntje bij paaltje komt niet bloeit. De boerenhortensia vormt zijn bloemknoppen al in het voorgaande jaar. Bij late nachtvorst in april of mei, loop je het risico dat de knoppen bevriezen. Het resultaat is een struik die in de zomer alleen maar groen blad heeft, of lelijke, bruinverbrande bloemresten. Je kunt dit voorkomen door je planten tegen vorst te beschermen met vliesdoek, maar dat kost tijd en ziet er niet mooi uit.

Veel mensen vinden de diepblauwe kleur van de boerenhortensia prachtig, maar die kleur is geen garantie. Die is namelijk afhankelijk van de zuurgraad van de bodem. Is je grond niet zuur genoeg? Dan kleurt je blauwe trots langzaam roze. Er zijn wel speciale meststoffen te krijgen om je bodem van de juiste stoffen te voorzien voor blauwe hortensiabloemen, maar dit soort scheikundige trucs maken het tuinieren voor de meeste mensen er niet leuker op.

Een van de nadelen van de hortensia is dat niet alle soorten op hetzelfde moment gesnoeid moeten worden. Dat maakt het voor veel hobbytuiniers wat lastiger. Er zijn soorten die bloeien op ‘oud hout’ en soorten die bloeien op ‘nieuw hout’. Snoei je een boerenhortensia op het verkeerde moment of te diep terug? Dan kun je een jaar lang fluiten naar je bloemen.

Hoewel de hortensia er op het eerste gezicht stevig uitziet, is hij gevoelig voor bepaalde plagen. Bladluis, en met name wolluis, is een veelvoorkomend probleem. Deze witte, pluizige hoopjes kleven aan de takken en bladeren en zijn lastig te bestrijden.

Daarnaast zijn de jonge, malse scheuten van de hortensia een delicatesse voor slakken. Voor je het weet, zitten er gaten in het blad of is de kop uit je nieuwe aanplant gevreten. Ook meeldauw ligt op de loer, zeker als de planten te dicht op elkaar staan en er onvoldoende luchtcirculatie is.

Tip

Smaak is persoonlijk, maar de hortensia is een soort standaardplant geworden die je bij elk nieuwbouwproject ziet staan. Zoek je een tuin met een natuurlijke uitstraling of een moderne prairie-look? Dan past de zware, stijve vorm van de hortensia daar vaak niet bij.

Wil je wel een mooie struik, maar niet de nadelen van de hortensia? Er zijn genoeg alternatieven die sterker zijn, beter voor bestuivers en minder water nodig hebben:

Viburnum opulus (Gelderse roos): Deze inheemse struik bloeit in mei en juni met mooie bloemschermen die veel bijen en vlinders lokken. In het najaar biedt de Virburnum fraaie herfstkleuren en bessen voor de vogels. Snoeien mag, maar is niet noodzakelijk.
Physocarpus opulifolius (blaasspirea): Niet inheems, maar deze van oorsprong Noord-Amerikaanse struik heeft prachtige bladkleuren en de bloemen lijken op sneeuwballen die geliefd zijn bij bijen. Ook leuk: takjes met blad doen het ook goed op vaas in een boeket. Aanbevolen variëteiten: ‘Diabolo’, ‘Amber Jubilee’ en ‘Tiny Wine’. Goed winterhard en vraagt weinig verzorging.
Choisya ternata (Mexicaanse oranjebloesem): De Choisya is een wintergroene struik en dus een goede structuurplant. Rond april verschijnen er witte sterbloemen die een heerlijk zoete geur verspreiden waar bijen en hommels dol op zijn. Het glanzende blad ziet er altijd verzorgd uit en de plant kan veel beter tegen droogte dan de gemiddelde hortensia.
Cotinus coggygria (pruikenboom): Na de bloei in de vroege zomer verschijnen luchtige vruchtpluimen die als roze rookwolkjes boven de struik zweven. Het blad biedt in het najaar de mooiste herfstkleuren die je maar kunt vinden. Is deze zonaanbider eenmaal gevestigd, dan kan hij uitstekend tegen droge periodes. Zeer winterhard. Snoei de pruikenboom in het voorjaar om hem in toom te houden.

De hortensia is geen ‘slechte’ plant, maar er zijn goede alternatieven die je tuin (en de natuur) meer te bieden hebben. Heb je een schaduwrijke, vochtige tuin en vind je het niet erg om wat extra verzorging te bieden? Dan kan hij prachtig zijn. Maar voor een klimaatbestendige, onderhoudsarme tuin is kun je beter kijken naar iets anders.