Kamuda hekim krizi derinleşiyor: 78 branşın 28’i tercih edilmedi

AKP’nin Sağlıkta Dönüşüm Programı kapsamında sağlık hizmetinin piyasalaştırılması, performans sistemi, artan iş yükü, sağlıkta şiddet ve güvencesiz çalışma koşulları nedeniyle kamu hastaneleri hekimler açısından giderek daha az tercih edilir hale geldi. Sağlık Bakanlığı’nın 2026 Yılı İlk Defa ve Yeniden Atama sonuçları da bu tabloyu doğruladı. Bakanlığın açtığı bin 747 uzman hekim kadrosunun yalnızca 483’ü tercih edildi. Böylece kadroların sadece yüzde 28’i dolarken, kamu sağlık sistemindeki çözülme bir kez daha ortaya çıktı. Yine verilere göre 78 branşta ilana çıkılırken, 28 branş hiç tercih edilmedi. 9 ilde ise açılan kadroların boş kalması da dikkat çekti. Özellikle çocuk ve kadın hastalıkları branşlarında açılan kadroların boş kalması dikkat çekti.

Sağlık alanındaki kadro planlamasına ilişkin tartışmalar sürerken, geçen haftalarda açıklanan atama kurası sonuçları kamu sağlık sistemindeki krizi bir kez daha gözler önüne serdi. Açılan uzman hekim kadrolarının büyük bölümünün tercih edilmediği, kamu hastanelerindeki personel açığının derinleştiği görüldü. Geçen yıl ilk atama kurasında doluluk oranı yüzde 38, ikinci atamada ise yüzde 35 olmuştu. Bu yıl oran yüzde 28’e kadar geriledi. Çocuk acil, çocuk endokrinolojisi, çocuk enfeksiyon hastalıkları, çocuk hematolojisi ve onkolojisi, çocuk yoğun bakım, geriatri, radyasyon onkolojisi, nükleer tıp, perinatoloji ve tıbbi genetik gibi kritik alanlarda açılan kadrolar boş kaldı. Branşların yalnızca 8’inde doluluk oranı yüzde 50’nin üzerine çıkabildi.İller arasındaki eşitsizlik de dikkat çekti. Bayburt, Muş, Giresun, Maraş, Karabük, Kars, Niğde, Siirt ve Zonguldak’ta açılan kadroların hiçbirinin tercih edilmediği görüldü. Buna karşılık Antalya, İstanbul, İzmir, Muğla, Çanakkale, Çankırı, Eskişehir ve Batman, yüzde 50’nin üzerinde doluluk oranına ulaşabilen sınırlı sayıdaki iller arasında yer aldı. Sağlık emekçileri ve meslek örgütleri, kamu hastanelerindeki çalışma koşullarının iyileştirilmesi, ücret adaletsizliğinin giderilmesi ve hekimlerin kamuda kalmasını sağlayacak politikaların acilen hayata geçirilmesi çağrısı yaptı. Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası’ndan sağlık emekçisi Kubilay Yalçınkaya, sonuçların kamudaki çöküşü ortaya koyduğunu söyledi. Yalçınkaya, şunları kaydetti: “Kamuda açılan kadrolar boş kalıyor, hekim açığı ve bölgeler arasındaki eşitsizlik büyüyor. Sağlık Bakanlığı’nın özel sektöre yeni kadrolar açması ve hizmet ağını genişletmesi, kamu hastanelerinin zayıflamasına yol açıyor. Kamusal sağlık hizmetinin korunması için özel sektöre yeni kadro tanımlanmamalı.”

***

Kamudan istifalar ve yurtdışına hekim göçü de sürüyor. Sağlıkta şiddet, düşük ücret politikaları, performans sistemi, yoğun nöbetler ve ağır çalışma koşulları nedeniyle hekimlerin kamudan ayrılışı hız kazanıyor. Türk Tabipleri Birliği ve çeşitli kurumların verilerine göre son 13 yılda kamudan ayrılan uzman hekim sayısı 21 bini geçti. Yurtdışına giden hekim sayısındaki artış da dikkat çekiyor. TTB verilerine göre yalnızca 2025 yılında yurtdışında çalışabilmek için 2 bin 85 hekim “İyi Hal Belgesi” aldı.

Atamalarda, özellikle 6 Şubat depremlerinin en çok vurduğu Hatay’da hiç kadro açılmadığı görülürken, Maraş’ta açılan 1 kadronun bile tercih edilmemesi dikkat çekti. Antep’teki 67 kadronun 21’i, Malatya’da ise açılan 12 kadronun sadece 1’inin dolduğu görüldü. Hem depremin vurduğu kentlerden olan hem de sık sık doktor açığı ile gündeme gelen Urfa’da açılan 60 kadronun sadece 6’sının dolması dikkat çekti. Bölgesel eşitsizliğin de derinleştiği görüldü. Örneğin Iğdır’da 16 kadro açıldı, 1 kadro doldu, Van’da 54 kadronun sadece 7’si doldu.