Dünyanın gözü Pekin'de! Beyaz Saray duyurdu: Çin Devlet Başkanı Xi ve ABD Başkanı Trump, İran konusunda anlaştı

MİLLİYET.COM.TR / ABD Başkanı Donald Trump, Çin ziyaretinde Devlet Başkanı Xi Jinping ile Pekin’de bir araya geldi.

Trump, 8.5 yıl aradan sonra Çin’i ziyaret eden ilk ABD Başkanı olurken, Çin lideri tarafından Büyük Halk Salonu’nda görkemli bir resmi törenle karşılandı. İkili arasındaki görüşmenin kapalı kapılar ardında yaklaşık 2 saatten fazla sürdüğü aktarıldı. Dünyanın gözünü çevirdiği zirvede verilen mesajlar, Washington-Pekin hattında yeni dönemin sinyali olarak yorumlandı.

'İRAN KONUSUNDA ANLAŞTILAR'

Beyaz Saray'dan yapılan son dakika açıklamasında " ABD ve Çin, İran'ın asla nükleer silaha sahip olmayacağı konusunda anlaştı" ifadelerini kullandı. Ayrıca "Trump ve Xi Hürmüz Boğazı'nın açık kalması gerektiği konusunda hemfikir" dedi.

‘YENİ BİR SAYFA AÇMAYI HEDEFLİYORUZ’

Çin devlet ajansı Xinhua’nın aktardığına göre Jinping, görüşmenin açılışında yaptığı konuşmada, Trump ile yalnızca iki ülkeyi değil tüm dünyayı ilgilendiren başlıkları ele almak istediğini söyledi. Xi, Çin-ABD ilişkilerini “doğru yönde ilerleterek” yeni bir sayfa açmayı hedeflediklerini belirtti.

‘DÜNYA TARİHİ BİR YOL AYRIMINDA’

Jinping, küresel sistemin büyük bir dönüşüm sürecinden geçtiğini vurgulayarak, “Bugün dünya, yüzyılda görülmeyen değişimlerin hız kazandığı bir dönemden geçiyor. Uluslararası durum kaygan ve çalkantılı. Dünya tarihi bir yol ayrımında” dedi.

Çin lideri, Pekin ile Washington’ın artık yalnızca kendi çıkarlarını değil, küresel istikrarı da düşünmek zorunda olduğunu belirterek, “Çin ve ABD zamanın sorunlarına birlikte yanıt vermeli” ifadelerini kullandı.

‘HAYATİ ÖNEM TAŞIYAN SORULAR’

Xi ayrıca iki ülkenin “tarih, dünya ve insanlar için hayati önem taşıyan” sorularla karşı karşıya olduğunu söyledi. Bu sorular arasında büyük güçler arasında yeni bir ilişki modeli kurulup kurulamayacağı, küresel krizlerle birlikte mücadele edilip edilemeyeceği ve dünyaya daha fazla istikrar sağlanıp sağlanamayacağı gibi başlıkların bulunduğunu ifade etti.

“Bunlar, büyük ülkelerin liderleri olarak sizin ve benim cevaplamamız gereken çağımızın soruları” diyen Xi, dikkat çeken mesajlar verdi.

‘RAKİP DEĞİL ORTAK OLMALIYIZ’

Jinping, Çin ile ABD arasında farklılıklardan çok ortak çıkarlar bulunduğunu savundu. Bir ülkenin başarısının diğer ülke için tehdit değil fırsat olması gerektiğini belirten Çin lideri, “Çin ve ABD rakip değil ortak olmalı” dedi.

İki ülke arasında güç çatışmasının “kaçınılmaz olmadığını” söyleyen Xi, sağlıklı ilişkilerin yalnızca Pekin ve Washington için değil dünya için de faydalı olacağını vurguladı.

‘DEV BİR GEMİ GİBİ’

Xi, Çin-ABD ilişkilerini “dev bir gemiye” benzeterek, “Bu dev geminin rotasını birlikte belirlemeli ve yönlendirmeliyiz” ifadelerini kullandı. Çin lideri ayrıca 2026 yılını “Çin-ABD ilişkilerinde yeni bir sayfa açacak tarihi dönüm noktası yılı” haline getirmeye hazır olduklarını söyledi.

‘KAZAN-KAZAN’

Çin lideri görüşmede ekonomik ilişkilere de özel vurgu yaptı. Xi, iki ülke arasındaki ekonomik bağların “karşılıklı yarar sağlayan ve kazan-kazan niteliğinde” olduğunu belirtti.

Xinhua’ya göre Xi, Çin ve ABD’nin ekonomi ile ticaret ekipleri arasında yürütülen temasların “genel olarak dengeli ve olumlu sonuçlar” verdiğini ifade ederek, “Bu hem iki ülkenin halkları hem de dünya için iyi haber” dedi.

TRUMP: ÇİN İLE İLİŞKİLER HİÇ OLMADIĞI KADAR İYİ OLACAK

ABD Başkanı Donald Trump ise görüşmede oldukça sıcak mesajlar verdi. Xi ile yeniden bir araya gelmekten memnuniyet duyduğunu belirten Trump, “Sizinle birlikte olmak bir onur. Sizinle arkadaş olmak bir onur. Büyük bir dünya liderisiniz” dedi.

Trump ayrıca, “Çin ile ABD arasındaki ilişki her zamankinden daha iyi olacak” ifadelerini kullanarak iki ülke ilişkilerinin geleceği konusunda iyimser olduğunu söyledi.

‘ÇATIŞMA RİSKİ DOĞURABİLİR’

Verilen mesajların en kritik başlıklarından biri ise Tayvan oldu. Çin tarafı, Tayvan meselesinin iyi yönetilmemesi halinde iki ülke arasında ciddi gerilimlere yol açabileceği mesajını verdi.

Jinping Trump’a, “Tayvan’ın bağımsızlığı ile Tayvan Boğazı’nda barış birbiriyle uyumlu değil” dediği aktarılırken, konunun “iyi ele alınmaması halinde çatışma riski doğurabileceği” uyarısında bulunduğu belirtildi.

TARİHİ ÖNEM TAŞIYOR

Pekin’de gerçekleşen kritik zirve, yalnızca Çin ve ABD ilişkileri açısından değil, küresel ekonomi, ticaret savaşları, Asya-Pasifik dengesi ve dünya güvenliği açısından da tarihi önem taşıyor. Özellikle Tayvan başlığı, ekonomik rekabet ve süper güçler arasındaki yeni denge arayışı nedeniyle zirveden çıkacak mesajların küresel siyasetin yönünü etkileyebileceği değerlendiriliyor.

'3 YILLIK ANLAŞMA SAĞLANDI'

Görüşmenin ardından Çin ve ABD'nin önümüzdeki 3 yıl boyunca ikili ilişkilerde "yapıcı ve stratejik" bir ilişki kurma konusunda anlaştığı aktarıldı.

NE OLMUŞTU?

Bugün sabah saatlerinde Çin'in meclisi Büyük Halk Salonu'nun içinde yer aldığı Tienanmın Meydanı'na ulaşan Trump için karşılama töreni düzenlendi.

Trump ve Xi, törenin ardından ikili ve heyetler arası görüşmeler için Büyük Halk Salonu'nda bir araya geldi.

Liderlerin görüşmesinde ikili ticaret ve ekonomi konularının yanı sıra ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşın ve Çin ile egemenlik ihtilafı içindeki Tayvan'ın durumunun gündemde olması bekleniyor.

ABD Başkanı görüşmelerin ardından öğleden sonra Pekin'de tarihi Gök Tapınağı'nı ziyaret edecek, akşam da onuruna verilecek yemeğe katılacak.

15 Mayıs sabahında Çin lideri ile çay buluşmasında yeniden bir araya gelecek olan Trump, öğlen birlikte yapılacak çalışma yemeğinin ardından ülkesine dönecek.