Xi waarschuwt Trump: Taiwan is een ‘kritieke kwestie’

De Amerikaanse president Donald Trump heeft donderdagmiddag van zijn Chinese collega Xi Jinping in Beijing een rondleiding gekregen door de Tempel van de Hemel. In het complex, waarvan de bouw begon in de vijftiende eeuw, werd door keizers van de Ming- en Qing-dynastieën gebeden om een goede oogst.

Die oogst zou nu kunnen bestaan uit een flink pakket aan handelsdeals. Eerder op de dag had Trump achter gesloten deuren een gesprek van ruim twee uur met zijn gastheer. Bij de daaraan voorafgaande welkomstceremonie was ook de Amerikaanse handelsdelegatie aanwezig. De aanwezigheid van onder meer Boeing-topman Kelly Ortberg en Brian Sikes (Cargill) onderstreept de verwachting dat China zal toezeggen Amerikaanse vliegtuigen en landbouwproducten te kopen. Volgens gegevens van de Chinese douane heeft het land nieuwe vergunningen afgegeven voor de import van rundvlees van ruim vierhonderd Amerikaanse slachthuizen. Die waren afgelopen jaar niet verlengd toen de handelsoorlog tussen beide landen losbarstte.

Lees ook

Van soja tot Boeings – met een stoet aan zakenlieden (en een filmmaker) gaat Trump de economische problemen met Xi bespreken

Zulke bestellingen helpen Trump in ieder geval om zijn bezoek aan Xi in eigen land als succes te presenteren. De president kampt in aanloop naar de Congresverkiezingen van komend najaar met lage populariteitscijfers, onder meer als gevolg van de haperende economie en de impopulaire oorlog met Iran die hij eind februari ontketende.

Geen grote doorbraken

Volgens een officieel verslag van hun gesprek door het Chinese staatspersbureau Xinhua was de situatie in het Midden-Oosten een van de onderwerpen die ter tafel zijn gekomen. Vooraf was de verwachting dat de Amerikanen China onder druk zouden zetten om Iran, waarmee het goede betrekkingen heeft, tot concessies te bewegen. Bijvoorbeeld de heropening van de Straat van Hormuz, de vaarroute uit de Perzische Golf waar een belangrijk deel van ’s werelds olie doorheen gaat.

Bij de ontmoeting was veel ruimte voor vleierij. Trump had vooraf voorspeld dat Xi hem met een „dikke, vette knuffel” zou ontvangen. Die bleef uit, maar hij kreeg een lange handdruk, saluutschoten en een welkom van scholieren met vlaggetjes en ballonnen. Trump noemde Xi „een groot leider” en gaf hem een schouderklopje.

Maar ondanks die warme ontvangst zijn de verwachtingen voor meer structurele doorbraken gering. De twee economische grootmachten hielden elkaar afgelopen jaar in een stevige houdgreep, met wederzijds hoog opgelopen importheffingen en beperkingen op de uitvoer van zeldzame aardmetalen en geavanceerde technologie. Met name de Chinese greep op sommige cruciale grondstoffen bleek een belangrijke troefkaart. De handelsoorlog eindigde afgelopen najaar na een ontmoeting tussen Trump en Xi voorlopig in een wapenstilstand.

Aangenomen wordt dat de ontmoeting van donderdag en vrijdag een voortzetting van die détente zal opleveren, en mogelijk een aantal vervolgafspraken. Xi en Trump hadden in het najaar al afgesproken elkaar nog een paar keer te zullen ontmoeten. Dat kan bijvoorbeeld in november gebeuren tijdens de APEC-conferentie in het Chinese Shenzhen, of zelfs tijdens een tegenbezoek van Xi aan de Verenigde Staten later dit jaar.

Lees ook

Rommelig voorbereide top van Trump en Xi moet zorgen voor stabiliteit en een vervolgafspraak

Taiwan is ‘kritieke kwestie’

Xi greep zijn ontmoeting met Trump wel aan om de Amerikaanse president te waarschuwen. Volgens Xi is het aan beide landen om te bewijzen dat ze kunnen ontkomen aan de ‘Val van Thucydides’, vernoemd naar een Atheense generaal uit de klassieke oudheid. Die constateerde dat oorlog met de rivaliserende stadsstaat Sparta onvermijdelijk was doordat die grootmacht in verval zich bedreigd voelde door de opkomst van Athene.

Xi gebruikt de vergelijking, afkomstig van de Amerikaanse politicoloog Graham Allison, al jaren om te benadrukken dat de groeiende rivaliteit tussen China en de VS juist niet onvermijdelijk is. Als beide landen samen optrekken om mondiale uitdagingen aan te gaan, kunnen ze de val ontlopen en zorgen voor „strategische stabiliteit” in de relatie, aldus Xi.

Xi benadrukte dat Taiwan voor China „de meest kritieke kwestie” vormt in de betrekkingen met de VS. Een verkeerde omgang daarmee kan tot „een heel gevaarlijke situatie” leiden, zei hij.

China beschouwt het democratisch bestuurde eiland Taiwan als een afvallige provincie en wil die uiteindelijk onder het gezag van Beijing brengen. Verwacht wordt dat Xi zijn gast onder druk zal zetten om Amerikaanse wapenleveranties aan Taiwan te vertragen of verminderen.

Later op donderdag stond nog een staatsbanket op het programma. Na een werklunch op vrijdag vliegt Trump terug naar de Verenigde Staten.