Ophef om ‘roekeloos’ pensioenplan in Brussel

Damien Boeselager, een Duitse Europarlementariër van Volt, heeft voor reuring in pensioenland gezorgd. Boeselager werkt als penvoerder namens de Europese volksvertegenwoordigers aan herziening van enkele pensioenrichtlijnen.

Afgelopen week legde hij zijn bevindingen neer in een conceptrapport en daarin staat een plannetje dat de nodige alarmbellen doet afgaan. Zo stelt Boeselager voor om pensioenfondsen die meer dan €1 mrd onder beheer hebben te verplichten om minstens 2% te reserveren voor durfinvesteringen (venture capital).

De Nederlandse Pensioenfederatie staat op haar achterste benen. ‘Wij zijn principieel tegen elke vorm van beleggingsdwang’, zegt directeur Edith Maat tegen Europamania. ‘Er zijn pensioenfondsen die investeren in venture capital wanneer dat in het belang is van hun deelnemers. Een verplichte beleggingsnorm draait dat principe om: dan wordt politiek beleid leidend in plaats van het pensioenbelang.’

Maat vreest bovendien ‘het ontstaan van een bubbel’ als fondsen verplicht worden grote hoeveelheden geld naar één beleggingscategorie te sturen.

Europarlementariër Dirk Gotink (NSC), die namens de Europese christendemocraten het woord voert op dit dossier, noemt het plan van Boeselager ‘behoorlijk roekeloos’. Hij zegt dat gemiddeld de helft van de beleggingen in venture capital verloren gaat. ‘Als je zo veel risico neemt op 2% van je investeringen, zul je dat elders moeten compenseren.’

Boeselager verdedigt zijn plan door te wijzen op de gebrekkige investeringen in innovatie in Europa. De Italiaanse oud-premier Mario Draghi wees daar ook al op in een rapport over de tanende Europese concurrentiekracht. ‘Er is veel steun voor de ideeën van Draghi, maar ik zie nog steeds geen voorstellen die het gat opvullen’, zegt Boeselager.

Met de kritiek dat zijn voorstel niet in het belang is van de pensioengerechtigden, is Boeselager het niet eens. Integendeel. ‘Veel fondsen zouden juist meer diversificatie moeten aanbrengen om betere resultaten te boeken.’

Europarlementariërs hebben tot eind juni om met amendementen op het rapport van Boeselager te komen. Een stemming volgt in het najaar.

2. Magyar maakt Kyiv blij met een dode mus

De nieuwe Hongaarse premier Péter Magyar had vorige week ogenschijnlijk goed nieuws voor Oekraïne: zijn land stopt met het blokkeren van de formele EU-toetredingsonderhandelingen.

Het besluit markeert een radicale breuk met het beleid van Magyars voorganger Viktor Orbán. De pro-Russische Orbán eiste jarenlang dat Kyiv eerst de rechten van de ongeveer 100.000 etnische Hongaren in de westelijke Oekraïense regio Zakarpattia beter moest beschermen—een kwestie die in Brussel alom werd gezien als een stok om mee te slaan.

Afgaand op de snelheid waarmee Magyar een akkoord wist te vinden, lijkt het er inderdaad op dat Orbán niet erg hard zocht naar een vergelijk. Onder het akkoord zal Oekraïne opnieuw scholen voor etnische minderheden openen, en toestaan dat les wordt gegeven in het Hongaars.

Toch ging de vlag in Kyiv niet uit. In de verklaring die Magyar liet uitgaan stond immers ook deze ontnuchterende zin: ‘Als Oekraïne erin slaagt alle 33 onderhandelingshoofdstukken binnen tien tot vijftien jaar af te ronden, zal Hongarije de toetreding van Oekraïne steunen, op voorwaarde dat die wordt goedgekeurd in een juridisch bindend referendum.’

Een bittere pil voor Oekraïne, dat zelf hoopt volgend jaar als volwaardig lid toe te treden, iets waarmee de EU-landen unaniem moeten instemmen. Binnen de EU beschouwt vrijwel elke lidstaat 2027 als volstrekt onrealistisch. Bovendien zijn er veel twijfels of een directe, volwaardige toetreding wel verstandig is.

De Duitse bondskanselier Friedrich Merz lanceerde onlangs het idee voor een geassocieerd lidmaatschap. Oekraïne zou dan wel al toegang krijgen tot Europese subsidies, maar nog niet mogen meebeslissen. Kyiv loopt niet warm voor het voorstel. Het land vreest een tweederangsstatus te worden ingerommeld waar het nog moeilijk van los kan komen.

3. Sombere captains of industry

Het sentiment in de Europese zakenwereld is niet best. Als gevolg van geopolitieke stress en zorgen over energiezekerheid maakt het vertrouwen van ceo’s een ‘ongeëvenaarde neergang’ door. Dat is al twee jaar zo en het belooft nog erger te worden.

Dat is de weinig optimistische boodschap van een enquête onder de 57 ceo’s en voorzitters die zijn aangesloten bij de European Round Table for Industry (ERT). Het onderzoek naar het sentiment onder de captains of industry wordt ieder halfjaar uitgevoerd en levert nu voor de vierde keer op rij een negatieve score op. Tweederde ziet de situatie nu somberder in dan een halfjaar geleden en verwacht dat die over een halfjaar nóg somberder zal zijn.

Jonathan Symonds, voorzitter van ERT en van het Britse farmabedrijf GSK, noemt de aanhoudende somberheid ‘ongebruikelijk en verontrustend’. Het weerspiegelt volgens hem een ‘zorgwekkende verschuiving van een cyclische neergang naar een structurele richting’.

Symonds roept Europese beleidsmakers eens te meer op om werk te maken van een ‘volledig functionerende interne markt, een sterkere concurrentieagenda en een stabiel energieraamwerk’. Maar als het om het eerste gaat – voltooiing van de interne markt – zijn de grootindustriëlen niet erg hoopvol: 65% verwacht dat het in 2030 nog niet zo ver zal zijn.

Energiezekerheid is voor de topbestuurders het grootste geopolitieke risico. Andere kopzorgen zijn onzekerheid over handelsroutes en het risico dat belangrijke grondstoffen worden ingezet als politiek drukmiddel.

Wil je deze Europanieuwsbrief elke week per mail ontvangen? Schrijf je dan hier in. En hier zijn eerdere afleveringen.

Waar moeten we deze week op letten?

•Op maandag komen de transportministers bijeen in Luxemburg. Het zal onder meer gaan over schoon transport en de concurrentiekracht van de havens in de EU.

• Op dinsdag is er een telecomraad in Luxemburg. Op tafel ligt de vraag hoe overheidsinstellingen hun technologische afhankelijkheid van bedrijven uit andere landen, vooral de VS, kunnen terugdringen.

• Waar staat Europa (nog) voor? Daarover vindt dinsdag een debat plaats bij de Atlantische Commissie.

• De Europese Rekenkamer komt dinsdag met een rapport over vervoersverbindingen op de Westelijke Balkan en de EU-steun daarvoor.

• Op woensdag legt de Europese Commissie een ‘pakket voor eilanden en kunstgemeenschappen op tafel’ en organiseert het dagelijks bestuur van de EU met zichzelf een debat over de toekomst van het emissiehandelssysteem (ETS).

• Het Vlaams-Europees Verbindingsagentschap (Vleva) biedt donderdageen webinar aan over het nieuwe Tech Sovereignty Package. Met dit pakket wil de EU haar afhankelijkheid van niet-Europese technologie verminderen en de digitale weerbaarheid versterken.

• Op vrijdag vergaderen de Europese ministers van financiële en economische zaken. Ze hopen het eens te worden over aanpassingen van de CO₂-grensheffing (CBAM). Ook komen ze te spreken over integratie van het toezicht op de financiële markten.

• Vrijdag treedt het asiel- en migratiepact in werking. Lees in deze analyse of dat de hooggespannen verwachtingen zal kunnen inlossen, en waar dat van afhangt.

Meer lezen (en luisteren)?

China-strategie? Europa heeft een oplossing gevonden voor zijn handelsgeschil met de VS, en zoekt overal ter wereld naar nieuwe handelsdeals. Maar het heeft nog steeds geen coherente strategie voor hoe het wil omgaan met China, zegt Cecilia Malmström, voormalig Eurocommissaris van handel. ‘Tot nu toe zijn de betrekkingen met het land helaas gekenmerkt door verdeeldheid en tegenstrijdige signalen.’

Belangenconflict? De Europese Commissie heeft president-commissaris Jim Hagemann Snabe van Siemens tot adviseur voor kunstmatige intelligentie (AI) benoemd. Maar Siemens is een belangrijke speler op de AI-markt, klinkt het nu in Duitsland.

Bondgenoten of garnizoen? De podcast Waarom Europa gaat dit keer onder meer in op de Amerikaanse troepensterkte in Europa.

File = geld terug! Nieuwe tolregels leveren vaak discussies in Brussel op, maar bij deze Italiaanse regeling niet: wie zware vertraging oploopt op Italiaanse tolwegen, kan geld terugvragen. Geen onbelangrijke informatie met de zomervakantie in aantocht.

Roof of confiscatie? Weet u nog? Hongarije legde in maart beslag op een Oekraïens geldtransport. Volgens de Hongaarse nieuwssite Telex kwam het bevel daartoe linea recta van de toenmalige Hongaarse premier Viktor Orbán.

Wie biedt? Brussel hield zich de afgelopen jaren langdurig bezig met de staatssteun van Italië om de bank Monte dei Paschi di Siena te redden. Nu is de bank doelwit in een overnamestrijd.

Europamania wordt geschreven door de FD-Brusselaars Daan Ballegeer en Mathijs Schiffers, plus Han Dirk Hekking. Heb je opmerkingen of nieuws? Laat het weten via [email protected].