Iconische en omstreden oud-Fed-voorzitter Alan Greenspan (100) overleden

Greenspan overleed op 100-jarige leeftijd in eigen huis, meldt de Amerikaanse nieuwszender NBC. Greenspan was van 1987 tot 2006 de baas bij de Fed. Daarmee was hij de machtigste centraal bankier van de wereld.

Hij kreeg het al kort na zijn aanstelling voor zijn kiezen. Wereldwijd crashten verschillende beurzen, onder meer omdat aandelen lange tijd te hoog waren gewaardeerd. De Dow Jones daalde 22 procent op één dag, ook de Japanse beurs kreeg flinke klappen. De handel werd stopgezet. Door de rente te verlagen slaagde Greenspan erin de economie snel te herstellen.

Het was een truc die hij later nog verschillende keren toepaste, bijvoorbeeld bij de dotcom-zeepbel in 2000. De aandelenmarkten stortten destijds in, toen bleek dat veel internetbedrijven veel te hoog gewaardeerd waren.

Met een renteverlaging zorgde Greenspan ervoor dat de economie bleef draaien. Maar dit beleid was zeven jaar later ook één van de oorzaken van de huizencrisis. Veel Amerikanen hadden door de lage rente een huis gekocht. Toen de rente steeg, konden ze hun hypotheeklasten niet meer betalen.

Ook was Greenspan volgens veel critici verantwoordelijk voor de bankencrisis, doordat hij de toezichtregels voor banken te veel had versoepeld.

"Greenspan was een fenomeen", zegt RTL-beurscommentator Durk Veenstra. "De langstzittende Fed-president ooit." Greenspan waarschuwde zelf al heel vroeg voor een internetzeepbel, weet Veenstra. "Hij zei in een speech eind 1996 al dat er sprake was 'irrationele overdrijving'." Aandelen waren volgens Greenspan te hoog gewaardeerd. De waarschuwing kwam te vroeg. "Zo vroeg dat zijn voorspelling niet meteen uitkwam en niemand hem geloofde."

Als bankier nam Greenspan vaak de pijn van de beleggers op zich door de rente te verlagen. Beleggers zagen dit als een makkelijke 'putoptie' die hen beschermde tegen zware verliezen. Niet voor niets werd deze Fed-strategie de 'Greenspan put' genoemd.

Veenstra: "Als er iets misging, dan zorgde hij voor een vangnet voor de financiële markten. Maar hij haalde de drank op het feestje te laat weg. Er waren toen al te veel schulden in de markt. Daardoor ontstond de kredietcrisis van 2008."

Bijzondere uitspraken

Greenspan stond ook bekend om zijn bijzondere Cruijffiaanse uitspraken. "Als u denkt dat ik me te duidelijk heb uitgedrukt, dan heeft u me waarschijnlijk verkeerd begrepen", was er één van, waarbij Greenspan ironisch inhaakt op de manier waarop centrale bankiers hun woorden zo voorzichtig mogelijk kiezen in hun poging om financiële markten niet onnodig te beïnvloeden. "Dat zijn wel uitspraken die nog steeds op tegeltjes hangen", aldus Veenstra.

Ook na zijn vertrek bij de centrale bank kwam de Amerikaan nog regelmatig in het nieuws. Zo voorspelde hij in 2015 dat Griekenland uit de euro zou stappen, iets wat nog niet gebeurd is. En hetzelfde jaar waarschuwde hij ook voor een zeepbel op de obligatiemarkt, die volgens hem zou knappen. Ook dat gebeurde niet, al kreeg de obligatiemarkt wel zware tikken.